Door middel van onderzoek en innovatie pakt het Ouderenfonds maatschappelijke uitdagingen rondom ouder worden aan. We voeren projecten uit die leiden tot de ontwikkeling van nieuwe interventies, producten, diensten of processen om het welzijn van (kwetsbare) ouderen te verbeteren.

In deze projecten werken we samen met onderzoekscentra, bedrijven en universiteiten uit binnen- en buitenland. Samen bedenken we oplossingen voor de toenemende druk op zorg en welzijn door de vergrijzing. Daarnaast kijken we naar kansen: Nederlanders worden steeds ouder en blijven langer gezond. Hoe kunnen wij ouderen daarbij zo goed mogelijk ondersteunen?

De basis van onderzoek en innovatie zijn de behoeften van de ouderen. We betrekken ouderen  en behartigen hun belangen bij de ontwikkeling van nieuwe producten en diensten. Resultaten van de innovatieprojecten worden binnen de programma’s van het Ouderenfonds ingezet.

En dan per project een tegeltje met foto, waarop je kan doorklikken voor meer informatie. Ik zet hier de intro neer in het Groen  die op de tegel kan en de complete informatie over het project met de logo’s van de subsidieverlener eronder.

Waardevolle gesprekken voeren

In het project Sharing Stories ontwikkelt het Ouderenfonds met haar partners een training voor vrijwilligers om waardevolle gesprekken te voeren met ouderen over hun leven en wat zij belangrijk vinden. Door het voeren van meer waardevolle gesprekken en nét iets verder te gaan dan het weer van vandaag, voelen mensen zich meer verbonden met elkaar en met zichzelf en hun eigen identiteit.

Sociaal en emotioneel geïsoleerd raken, overkomt één op de vier ouderen doordat het netwerk kleiner wordt om het verhaal mee te delen. Dan ligt het gevoel op de loer dat men er niet meer toe doet. Vrijwilligers van het Nationale Ouderenfonds zijn voor deze ouderen een belangrijke steun. Het project ‘Sharing Stories, Sharing Life’ ontwikkelt een training om hen om via het delen van levensverhalen nog beter te begrijpen wat ouderen beweegt.

Vrijwilligers zijn de motor achter onze organisatie. We willen hen op een goede manier opleiden en bijscholen. Samen bekijken we steeds hoe dat nog beter kan. We ontdekten hoe belangrijk het is om bij individuele contacten levensverhalen te delen. Op die manier bleek het contact waardevoller. De vrijwilliger kan bijvoorbeeld goed achterhalen welke activiteit bij iemand past. Een doorverwijzing is daardoor veel kansrijker. Belangrijker misschien is nog dat we er in slaagden de eenzame oudere te laten mérken dat hij of zij er nog steeds toe doet.

Om op een goede manier verhalen naar boven te krijgen heb je specifieke vaardigheden nodig. We merken dat vrijwilligers op dit punt een verdiepingsslag kunnen gebruiken en daarom besloten we via Erasmus+ een trainingsprogramma te ontwikkelen. Op dit moment werken we samen met Luxemburg, Oostenrijk en het Verenigd Koninkrijk. Er zitten allerlei disciplines aan tafel, experts op het gebied van ouder worden, welzijn, vrijwilligerseducatie en ICT. We bouwen een trainingsmodule die vrijwilligers helpt in het ophalen van levensverhalen onder kwetsbare ouderen. De module bevat offline en online elementen die uiteraard heel aantrekkelijk en laagdrempelig zijn.

Het project is september 2018. We verwachten dat onze trainingsmodule bij draagt de omvangrijke sociale en emotionele eenzaamheid onder ouderen terug te dringen. Vrijwilligers gaan beter toegerust en zelfverzekerder in gesprek met ouderen. Dat maakt hun werk ook leuker. Dat helpt vervolgens weer om vrijwilligers te vinden en behouden. We vertrouwen erop dat ook andere ouderenorganisaties de module gaan gebruiken.

Partners: Cambridgeshire County Council (UK), LIFEtool Gemeninnutzige GmbH (AT), RBS-Center fir Alterfroen (LU), Netural GmbH (AT).

 

Bewegen met de spelcomputer

Bewegen is belangrijk. Dat weten we allemaal. Beweging vertraagt het ouder worden, houdt het lichaam gezond en geeft een lekker gevoel. En een vitaal lichaam is dus belangrijk om mobiel te blijven, (langer) zelfstandig thuis te wonen en ook om sneller te herstellen na een onverhoopte val. Maar dat is de theorie. In de praktijk komt het er vaak niet van om voldoende te bewegen of sporten. Daarom wil het Ouderenfonds bewegen weer leuk maken. Om dit voor elkaar te krijgen ontwikkelen we samen met Europese partners een digitaal spellenplatform: EnterTrain.

Lichaamsbeweging is belangrijk voor iedereen, ongeacht leeftijd of gezondheidsstatus. Het verlaagt de kans op diverse chronische aandoeningen en depressie en draagt bij aan de kwaliteit van leven. Daarnaast heeft het, specifiek bij het ouder worden, een positief effect op valpreventie, mobiliteit en zelfstandigheid. Kortom bewegen helpt om aan de maatschappij te blijven meedoen.

Een innovatieve manier om fysieke activiteit te stimuleren, is het spelen van computergames door middel van lichaamsbewegingen: de zogenaamde exergames: exercises (oefeningen) met een spelelement. Oorspronkelijk zijn veel games (spellen) vooral gericht op jongeren, terwijl deze ook ouderen kunnen helpen. Er is behoefte aan een product dat ook geschikt is voor minder digitaal vaardige gebruikers. Met een gebruiksvriendelijke vormgeving (kleur, formaat), aansprekende onderwerpen en laagdrempelige feedback in beeld en geluid. Het unieke aan dit platform is dat met behulp van een 3D-sensor het niveau van de beweging automatisch wordt aangepast. Hierdoor krijgt iedere deelnemer gepersonaliseerde, precies passende oefeningen. Mensen kunnen thuis spelen wanneer het hen uitkomt op hun eigen niveau. Door uitdaging op het juiste niveau raakt de oudere gemotiveerd én wordt het speelplezier verhoogd. Dat merkte Ria van Oostrom (76) ook als deelnemer aan de pilot. “Nu ik ouder word, krijg ik meer pijntjes. Dat hoort erbij. Maar ik leer graag oefeningen om fit te blijven. Ik wil fitter worden en zo lang mogelijk thuis blijven wonen.”

Partners:

 

Creatieve middelen om contact met ouderen met dementie te maken.

Als Ouderenfonds zien wij onze toekomstige zorgprofessionals in Nederland als belangrijke factor in het welzijn van ouderen. Daarom heeft het Nationaal Ouderenfonds het project iConnect opgezet samen met de Hogeschool Utrecht en partners uit Finland, Italië en Griekenland. In iConnect ontwikkelen wij een lesmodule waarmee we studenten inspireren om voor de ouderenzorg te kiezen d.m.v. creatieve middelen zoals zang, theater, poëzie en kunst. Studenten zetten deze middelen direct in de praktijk in voor ouderen met dementie.

De Europese bevolking vergrijst, meer mensen worden ouder en meer mensen bereiken hogere leeftijden. Door de vergrijzing neemt ook het aantal mensen met dementie sterk toe. Dit betekent een grotere druk op zorgverleners. Tegelijkertijd is er een toenemend gebrek aan professionals in de ouderenzorg. Overheidsinstanties in heel Europa erkennen dit probleem en velen hebben al meer investeringen in het domein van ouderenzorg beloofd. Echter zolang studenten de ouderensector niet als een interessante loopbaanoptie beschouwen, zal de kloof tussen vraag en aanbod voor de ouderenzorg blijven en groter worden.

iConnect is bedoeld om mensen met dementie meer te betrekken bij de maatschappij en tegelijkertijd studenten te motiveren om ouderenzorg tot een potentiële en interessante optie voor hun studie te maken

We doen dit door een lesmodule te ontwikkelen op basis van creatief leren, met elementen van theater, muziek, poëzie en kunst. Deze methoden zullen worden gecombineerd en internationaal gedeeld via een leerplatform.

Het project bouwt voort op creatieve leerprincipes van toegepast theater om contact te maken met mensen met dementie. De resultaten bieden studenten, als toekomstige zorgprofessionals, handvatten om te communiceren met mensen met dementie. Door wederkerigheid in communicatie tot stand te brengen wordt het ​​gevoel van welzijn, identiteit en sociale inclusie voor mensen met dementie versterkt.

De lesmodule zal door de onderwijsinstellingen worden geïmplementeerd in samenwerking met dagopvangcentra en verzorgingshuizen. Het uiteindelijke doel is om de les module onder zo veel mogelijk onderwijsinstellingen te verspreiden in Europa, waarbij het Ouderenfonds de rol van katalysator neemt om zo het welzijn van ouderen te verbeteren.

Partners: Hogeschool Utrecht, Lathi University (Finland), TEI of Epirus (Griekenland), University of Udine (Italy), Alzheimer Hellas (Griekenland).

 

 Wat te doen na je pensioen

Samen met een groep ouderen verkennen we in MORE verschillende activiteiten die aansluiten bij de interesses en behoeften van jongere ouderen (65-75). Mensen die met pensioen zijn en nog het meeste uit het leven willen halen. Op basis van eerste focus groep sessies gaan we verschillende activiteiten uitvoeren.  We volgen workshops djembé, fotograferen met je smartphone, vrijwilligerswerk en wandelen. Niet te veel onderzoek, wel veel leuke activiteiten uitproberen en evalueren. A\De resultaten kunnen we in ons programma Erop uit opnemen.

 

Inclusieve zorg voor LHBT ouderen

Het Ouderenfonds staat voor een goede zorg voor alle ouderen. Onderzoek heeft aangetoond dat oudere LHBT’ers sociale uitsluiting ervaren in de zorg. Om dit tegen te gaan is het Ouderenfonds, voortbouwend op Onzichtbare Ouderen, een Europese samenwerking aangegaan om lesmateriaal en goede praktijken uit te wisselen voor een beter onderwijs aan onze toekomstige zorgprofessionals over de behoeften van LHBT ouderen.

Naarmate de bevolking van Europa ouder wordt, hebben steeds meer ouderen behoefte aan zorg en ondersteuning. Dit geldt ook voor oudere LHBTers, die vaak meer professionele zorg en ondersteuning nodig hebben, omdat velen geen kinderen hebben. Onderzoek heeft aangetoond dat oudere LHBT-mensen sociale uitsluiting ervaren tijdens de interactie met zorgverleners en dat hun levensverhalen en -relaties over het hoofd worden gezien en ondergewaardeerd [NOF 2014, Higgins et al 2011, Almack et al 2010;]. In sommige gevallen is er zelfs sprake van directe discriminatie binnen gezondheids- en sociale zorgomgevingen.

Met het project BEING ME bevordert het Ouderenfonds in samenwerking met onderwijsinstellingen uit Nederland, Engeland, Ierland en Slovenië betere een meer inclusieve zorg voor LHBT-ouderen. Door  het uitwisselen van goede praktijken en lesmaterialen ondersteunen we docenten in het voorbereiden van onze toekomstige zorgprofessionals.  Door vaardigheden, kennis en competenties te verbeteren, zullen studenten in staat zijn een cultuur van ondersteuning, openheid en respect voor LHBT-identiteiten te ontwikkelen die essentieel is voor de inclusiviteit van oudere LHBT’ers in zorgomgevingen.

 

Partners: Stichting Consortium Beroepsonderwijs, Trinity College Dublin, Middlesex University, University of Ljubljana, Outhouse.


Delen van het levensverhaal

Het leven zit vol verhalen. Maar als een naaste dement wordt, kan het moeilijk zijn om herinneringen samen te blijven koesteren. Het Nationaal Ouderenfonds ontwikkelt een app die ouderen met en zonder dementie en hun naasten helpt om hun levensverhaal vast te leggen.

De app die in het project MI-Tale wordt ontwikkeld, helpt ouderen met dementie en degenen om hen heen om samen persoonlijke herinneringen op te halen en vast te leggen. Met bestaand historisch materiaal, in de vorm van foto’s en video’s, maar ook door het toevoegen van eigen persoonlijke herinneringen. Door het spel te spelen wordt zo op persoonlijke wijze het levensverhaal van de hoofdpersoon vastgelegd. Nog belangrijker echter, is dat het spel het gesprek en begrip tussen de oudere met dementie en zijn/haar omgeving bevordert.


Het samen ophalen van herinneringen is belangrijk. Voor degenen rondom een oudere met dementie is het vaak maar lastig te begrijpen wat hun geliefde nu echt bezig houdt. Herinneringen van vroeger spelen voor hen een belangrijke rol: ervaringen in hun jongvolwassen leven hebben hen gevormd tot wie ze zijn en hoe zij zich voelen en gedragen. Het delen van deze herinneringen is echter vaak een uitdaging en voor degenen in hun omgeving is het lastig de juiste vragen te stellen om deze te achterhalen. Verschillende zorgmodellen spelen hierop in en bieden handvatten voor zorgprofessionals om het gesprek aan te gaan met ouderen met dementie.


De te ontwikkelen game maakt het makkelijker én leuker om  met een oudere in gesprek te gaan over vroeger, voor zowel familie, vrienden als zorgprofessionals van verschillende generaties. In eerste instantie wordt de app ontwikkeld voor ouderen met (beginnende) dementie en hun sociale omgeving. Ook voor ouderen zonder cognitieve beperkingen kan het echter interessant zijn hun levensverhaal vast te leggen met een interactief spel. In de loop van het project zal de app dan ook worden getest bij een bredere groep ouderen dan alleen hen met dementie.

 

Partners: in Nederland (Consultancy Zorg Giersbergen, Eerste Verdieping Internet Consultancy, Vrije Universiteit Amsterdam), Oostenrijk (ENPP Böhm, LifeTool) en Cyprus (MK Prosopsis).

 

Gezond eten

Gezond eten is niet altijd even makkelijk. Daar kunnen de meeste mensen wel over meepraten. De lekkere hapjes en snacks zijn aanlokkelijk en een vast gedrag is niet zomaar te veranderen. Voor ouderen kan dit nog moeilijk zijn. Hun eetgewoonten zijn gedurende een lange tijd ontwikkeld en dat is niet zo maar te veranderen.

Tegelijkertijd heeft gezond eten veel positieve effecten, niet alleen fysiek, maar ook sociaal en mentaal. In het PACO project doet het Ouderenfonds mee met een onderzoek naar het gebruik van digitale oplossingen om voedingsgewoonten van ouderen te ondersteunen en meer gezonde keuzes te maken.

 

Partners:
Waag; Wageningen University & Research – Social Sciences Group; Roessingh Research & Development.
Logo subsidieverleners: Programma Create Health

 

Nationaal Ouderenfonds Smallepad 30E 3811 MG Amersfoort 088 344 2000 NL94 RABO 0311 9117 57
CBF Erkend ANBI