Hierbij een aantal feiten en cijfers over ouderen in Nederland en de problemen waar zij mee kampen.

Vergrijzing

• Nederland telde per 1 januari 2009 bijna 2,5 miljoen 65-plussers (15,2% van de totale bevolking), waarvan 631.069 80-plussers. Dit aantal zal de komende jaren blijven stijgen (in 2040 is 23,6% van de bevolking 65+). (Bron: CBS) 
• Het totaal aantal huishoudens per 1 januari 2008 was 7,24 miljoen. 
• In 2006 had 40% van de huishoudens in Nederland ten minsten één lid van 55 jaar of ouder.  40% (percentage 2006)/7,24 miljoen (percentage 2008) = 2.896.000. (Bron: Monitor Ouderenbeleid 2008 Grijswaarden van SCP.)
• De levensverwachting bij geboorte blijft toenemen. Mannen worden gemiddeld 78,1 en vrouwen 82,0 jaar. Rond 1980 bedroeg de levensverwachting 72,5 en 79,2 jaar (Bron:CBS).

Eenzaamheid

• Eén op de drie Nederlanders voelt zich wel eens eenzaam. (Bron: onderzoek TNS/NIPO, november 2008). Bepaalde groepen lopen een verhoogd risico, zoals chronisch zieken, gehandicapten, ouderen, allochtonen, mantelzorgers, dak- en thuislozen en alleenstaanden.
• Van de bijna 2,5 miljoen 65-plussers voelt 823.934 zich eenzaam. 4% van hen, 32.957 van de 65-plussers voelt zich ernstig tot uiterst eenzaam.
• Eenzaamheid verhoogt je bloeddruk, stressniveau en het risico op een depressie. Daarmee zijn deze gevoelens even slecht voor je gezondheid als roken of overgewicht. Vooral bij ouderen kan eenzaamheid gevaarlijk zijn, omdat zij meestal een zwakker gestel hebben. (Bron: onderzoek Professor Cacioppo, Universiteit van Chicago, mei 2009)
•  Van alle 65-plussers woont ongeveer 52% alleen en van alle 75-plussers ongeveer 64,6%. Het meest eenzaam zijn alleenwonende ouderen die gescheiden zijn en weinig sociale relaties hebben. (Bron: SBS Statline, per 1 januari 2009)
• 6,8% van de bewoners (meer dan 10.000 ouderen) in zorginstellingen krijgt nooit bezoek (Bron: Vilans 2007).
• 1 op de 5 bewoners komt minder dan eens per maand buiten.
• 20% (420.000 ouderen) van de ouderen viert Kerst en Oud en Nieuw niet. Ruim 200.000 ouderen (10 % van de ouderen) in Nederland zitten tijdens de feestdagen zonder bezoek, een kwart van hen (48.000 ouderen) voelt zich hierdoor eenzaam. (Interview-NSS)

• Zelf actief blijven en bijvoorbeeld vrijwilligerswerk doen of deelnemen aan (laagdrempelige) activiteiten vermindert eenzaamheid en de kans op sociaal isolement (prof. Jenny Gierveld, VU Amsterdam, 2009)

 Armoede

• In Nederland leven (in 2005) ongeveer 1,4 miljoen mensen onder de lage inkomensgrens. Dit is 8,9% van de bevolking. Het aandeel 65-plussers is 7,2%. In totaal leven 100.800 65-plussers onder de lage armoedegrens. (Bron: Armoedemonitor SCP 2007) De lage inkomensgrens is voor alleenstaanden EU 880,- per maand, voor een echtpaar EU 1.210,- per maand. (Bron: Armoedebericht SCP 2008)
• Ruim 10% van de huishoudens onder de lage armoedegrens heeft onvoldoende geld voor het verwarmen van de woning. Meer dan 60% kan versleten meubels niet vervangen of een jaarlijkse vakantie niet betalen. BIjna de helft van hen meldt (zeer) moeilijk rond te kunnen komen. (Bron: Armoedebericht SCP 2007) 50-plussers solliciteren gemiddeld 8 maanden langer naar een baan dan jongeren. (Bron: onderzoek Nel Peijffers, 2009)

Veiligheid

• Bijna 20% van de 65-plussers voelt zich vaak (4,1%) tot wel eens (15,8%) onveilig in de eigen buurt. (Bron: Veiligheidsmonitor Rijk 2008)
• 92% van de vrouwen en 71% van de mannen boven de 65 jaar is bang om 's avonds de deur open te doen. De helft van hen gaat minder vaak naar buiten door gevoelens van onveiligheid
• Van alle dodelijke ongevallen onder ouderen vindt 80% plaats in de privé-sfeer.
• Ruim een kwart van de slachtoffers van een privé-ongeval die op een spoedeisende hulpafdeling wordt behandeld, is 55 jaar of ouder. Van de overledenen na een privé-ongeval is het aandeel 55-plussers 86%.
• Jaarlijks komen 2.100 55-plussers om door een privé-ongeval. Op de spoedeisende hulpafdelingen van ziekenhuizen komen elk jaar 130.000 55-plussers terecht die een val hebben gemaakt; bij 43.000 55-plussers is het letsel zo ernstig dat ze moeten worden opgenomen. (Bron: Consument en Veiligheid, 2009) 
• Aan de deur worden onder ouderen jaarlijks 125.000 pogingen tot oplichting gedaan. 1/5 van de pogingen lukt. (Bron Motivaction 2005)

Zorg

• Tussen 2006 en 2030 zal de vraag naar zorg toenemen met 34%. Dit is minder dan de groei van het aantal 65-plussers. Een verklaring hiervoor is dat de ouderen van morgen over het algemeen voor hun zorg minder snel aankloppen bij de overheid. (Bron: SCP, nov. 2007)
• De vraag naar verblijf in een verpleeg- of verzorgingstehuis zal tot 2030 groeien met 40%, de vraag naar thuiszorg met 32%. Deze groei wordt voornamelijk veroorzaakt door de vergrijzing. (Bron: SCP, nov. 2007)
• Het feitelijk gebruik van verpleeg- en verzorgingshuiszorg is lager dan de vraag, omdat veel ouderen ervoor kiezen om langer zelfstandig te blijven wonen met hulp van thuiszorg. (Bron: SCP, nov. 2007)
• Ruim 15% van de 85-plussers is ernstig depressief. Bij driekwart van hen wordt de depressie niet herkend, waardoor behandeling achterwege blijft. 40% van de 55 plussers is 6 tot 8 jaar na de behandeling overleden aan de gevolgen van de depressie.
• Meer dan 140.000 ouderen met ernstige beperkingen moeten het zonder zorg stellen.
• In de leeftijdsgroep 75-84 jaar heeft ongeveer 75% langdurige lichamelijke beperkingen (SCP). 

Verzorgingshuizen

• Van de bijna 2,3 miljoen Nederlanders van 65 jaar en ouder wonen er 100.000 in een verzorgingshuis en 50.000 in een verpleeghuis. Nederland telt bijna 1.700 verzorgings- en verpleeghuizen. (bron: SCP, Ouderen in instellingen)
• 29% van de bewoners van verpleeg- en verzorgingshuizen in Nederland is eenzaam. (Bron: Nivel, feb. 2008)
• Een op de tien tehuisbewoners komt helemaal nooit buiten en een op de vijf (40.000 mensen) minder dan een keer per maand.
• Ouderen in zorginstellingen die meedoen aan groepsactiviteiten en vaker een praatje maken met het verzorgend personeel, oordelen positiever over hun leven. Het gaat dan niet zozeer om gesprekken tijdens de zorg, maar meer om een praatje tussendoor. Ze voelen zich bijvoorbeeld meer thuis, voelen zich veilig en minder eenzaam, vervelen zich minder en ervaren meer warmte en genegenheid. (Bron: Nivel, feb. 2008)
• 40% van de tehuisbewoners vindt dat de verzorging gehaast gebeurt en dat het personeel onvoldoende tijd heeft voor een vertrouwelijk gesprek.

Driekwart van de verpleeghuisbewoners is afhankelijk van hulp van anderen voor de persoonlijke verzorging en het naar buiten gaan. 

Dementie

Bron Alzheimer Nederland, cijfers en feiten, 17-02-10

• In Nederland zijn er ruim 235.000 mensen met dementie
• Het aantal mensen met dementie zal stijgen naar meer dan een half miljoen in 2050.
• 82% van de mantelzorgers van een dementerende is overbelast of loopt een groot risico op overbelasting.

 Mantelzorg

• Ouderen (65+) gaan in de toekomst minder beroep doen op mantelzorg. Het aantal ouderen stijgt tot 2030 met 62%, maar het beroep dat men op mantelzorg doet, neemt toe met 25%.
• Het totaal aantal ontvangers van mantelzorg stijgt tot 2030 met 8%.
  De meeste mantelzorgers (80%) zijn jonger dan 65 jaar. Het aantal oudere (65+) mantelzorgers neemt toe met 60%. Het totaal aantal mantelzorgers neemt tot 2030 toe met 5%.
• Ouderen gaan vaker dan nu voor hun partner zorgen, waardoor het aantal mantelzorgers met geringe draagkracht en een zware draaglast zal toenemen.
• Waneer vrouwen en mannen in de toekomst (zoveel mogelijk) fulltime gaan werken, zal het aantal mantelzorgers naar schatting 10% lager liggen dan in de huidige raming.
• In 2007 gaven 3,5 miljoen mensen hulp aan zieken en gehandicapten; 1,7 miljoen mensen helpen in relatief ernstige zorgsituaties. 
• Een op de vijf mantelzorgers verzorgt twee of meer personen.
• 71% van de mantelzorgers onder 65 jaar combineert de zorgtaken met een betaalde baan.
• Werkende mantelzorgers leveren vooral eigen vrije tijd in; formeel verlof wordt alleen ingezet als laatste redmiddel.
• In 2007 zijn tussen de 50.000 en 100.000 mantelzorgers (tijdelijk) gestopt met werken of zijn minder gaan werken vanwege het verlenen van mantelzorg.
• 17% is zwaarbelast of overbelast door de mantelzorg; 15% ervaart een achteruitgang van de eigen gezondheid.

(Bron van alle punten onder "Mantelzorg": Rapport over toekomst van de mantelzorg, SCP, 2009)
 

Ondervoeding

Ondervoeding is een veel voorkomend probleem bij ouderen. Uit landelijke prevalentiecijfers blijkt dat ondervoeding voorkomt bij:

• 25 tot 40% van de ouderen in ziekenhuizen.
• 20 tot 25% van de ouderen in verpleeg- en verzorgingshuizen.
• Van de ouderen die thuiszorg ontvangen blijkt 15 tot 25% ondervoed te zijn.

Indien ondervoeding in een vroegtijdig stadium (als ouderen nog zelfstandig wonen) vastgesteld en verholpen wordt dan kan een aanzienlijke gezondheidswinst behaald worden.